Khi nhắc đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp sản xuất, các yếu tố thường được đề cập là năng suất, sản lượng, tối ưu chi phí, nguồn lực (thiết bị, nhân công), thị trường hay khả năng tuân thủ các tiêu chuẩn. Tuy nhiên, trong bối cảnh thị trường và chuỗi cung ứng liên tục biến động, khả năng thích ứng về tài chính - hay Financial Agility (Năng lực tài chính linh hoạt) - ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì hoạt động và hỗ trợ doanh nghiệp đưa ra các quyết định kịp thời.

Trong bài viết sau, ông Trần Quốc Hùng (Chuyên gia cao cấp tư vấn triển khai giải pháp ERP, 1C Việt Nam) sẽ phân tích về sự cần thiết và hướng dẫn các doanh nghiệp sản xuất các phương án xây dựng Financial Agility.

1. Financial Agility là gì? Vì sao Financial Agility ngày càng quan trọng đối với doanh nghiệp sản xuất?

Financial Agility (Năng lực tài chính linh hoạt) phản ánh khả năng của doanh nghiệp thích ứng nhanh với những thay đổi của môi trường kinh doanh thông qua việc theo dõi, đánh giá và điều chỉnh các quyết định tài chính.

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng, giá nguyên vật liệu, tỷ giá hay lãi suất có thể thay đổi liên tục, doanh nghiệp không chỉ cần các báo cáo tài chính phản ánh kết quả hoạt động, mà còn cần khả năng theo dõi và đánh giá tình hình tài chính theo các chu kỳ ngắn hơn để đưa ra quyết định kịp thời.

Điều này cũng kéo theo sự thay đổi trong vai trò của CFO và bộ phận tài chính. Thay vì chủ yếu tập trung vào việc ghi nhận và tổng hợp số liệu, bộ phận tài chính ngày càng tham gia nhiều hơn vào quá trình hoạch định và điều hành doanh nghiệp.

2. Rào cản phổ biến khi doanh nghiệp sản xuất xây dựng Financial Agility

Mặc dù tầm quan trọng của năng lực tài chính linh hoạt ngày càng được nhấn mạnh, nhiều doanh nghiệp vẫn đang đối mặt với những rào cản trong quá trình triển khai và vận hành. Một số thách thức phổ biến gồm:

- Quản trị ngân sách theo mô hình cứng nhắc, thiếu khả năng điều chỉnh khi điều kiện kinh doanh thay đổi.

- Tập trung vào kết quả lãi lỗ nhưng chưa theo dõi đầy đủ các chỉ số phản ánh sức khỏe tài chính và mức độ rủi ro của doanh nghiệp.

- Dữ liệu phân tán giữa nhiều hệ thống, khiến việc đánh giá tình hình tài chính không kịp thời.

- Quy trình xử lý thủ công phụ thuộc nhiều vào phê duyệt, làm giảm tốc độ phản ứng trước các biến động.

Những yếu tố này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng ra quyết định và mức độ linh hoạt của doanh nghiệp trước các thay đổi từ thị trường.

3. Doanh nghiệp sản xuất nên xây dựng Financial Agility như thế nào?

a. Trực quan và minh bạch dữ liệu tài chính

Khả năng tiếp cận dữ liệu tài chính chính xác và kịp thời giúp doanh nghiệp nhìn rõ bức tranh tài chính hiện tại thay vì chỉ chờ đến cuối kỳ để phân tích báo cáo. Các chỉ số tài chính quan trọng cần được theo dõi thường xuyên theo các chu kỳ ngắn hơn để hỗ trợ quá trình ra quyết định.

Ví dụ, đối với các doanh nghiệp có giá trị tồn kho lớn như ngành thép, hàng tồn kho có thể che khuất các rủi ro liên quan đến khả năng thanh toán. Việc theo dõi liên tục chỉ số thanh toán nhanh (Quick Ratio) giúp doanh nghiệp nhận diện sớm các dấu hiệu mất cân đối dòng tiền và chủ động đưa ra phương án xử lý như đẩy mạnh bán hàng tồn kho, giãn công nợ ngắn hạn hoặc điều động sản xuất.

b. Chủ động xây dựng nhiều kịch bản ngân sách

Thay vì quản lý ngân sách theo một kế hoạch cố định với các chỉ tiêu được xác định sẵn, doanh nghiệp có thể xây dựng nhiều kịch bản khác nhau để ứng phó với các biến động liên quan đến chuỗi cung ứng, tỷ giá hoặc lãi suất. 

Việc rà soát và điều chỉnh ngân sách theo các chu kỳ ngắn hơn cũng giúp doanh nghiệp phản ứng nhanh hơn trước những thay đổi của thị trường như đứt gãy chuỗi cung ứng, tỷ giá biến động hoặc lãi vay tăng đột biến.

c. Tăng cường liên kết giữa dữ liệu tài chính và dữ liệu vận hành

Dữ liệu tài chính về bản chất chỉ phản ánh kết quả cuối cùng của các hoạt động vận hành. Do đó, để nâng cao năng lực tài chính linh hoạt, doanh nghiệp cần tăng cường sự liên kết giữa dữ liệu tài chính và dữ liệu vận hành.

Khi dữ liệu từ sản xuất, mua hàng, bán hàng, tồn kho và tài chính được kết nối trên cùng một hệ thống quản trị như ERP, doanh nghiệp có thể đánh giá tác động tài chính của các quyết định vận hành nhanh chóng và đa chiều hơn.

d. Đẩy mạnh tự động hóa quy trình

Nhiều quy trình tài chính vẫn đang tiêu tốn đáng kể thời gian xử lý cho các công việc như quản lý chứng từ, hóa đơn hay đối soát thanh toán. Việc ứng dụng các công nghệ tự động hóa có thể giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian xử lý, giảm thao tác thủ công và tăng tốc độ luân chuyển thông tin.

Một số ứng dụng phổ biến gồm:

- Tự động hóa quy trình theo đa dạng các quy tắc.

- Đồng bộ dữ liệu thanh toán với ngân hàng và hóa đơn điện tử.

- Ứng dụng OCR để bóc tách dữ liệu hóa đơn, đối chiếu chứng từ.

- Tự động tạo phiếu thu/chi dựa trên các công cụ AI tích hợp với hệ thống ERP.

4. Tạm kết

Trong bối cảnh thị trường liên tục biến động, Financial Agility không chỉ là bài toán của riêng bộ phận tài chính mà còn liên quan đến khả năng theo dõi dữ liệu, lập kế hoạch và phối hợp vận hành của toàn doanh nghiệp.

Việc xây dựng năng lực tài chính linh hoạt thông qua minh bạch dữ liệu, lập nhiều kịch bản ngân sách, tăng cường liên kết giữa dữ liệu tài chính và dữ liệu vận hành, cũng như đẩy mạnh tự động hóa quy trình có thể giúp doanh nghiệp nâng cao khả năng thích ứng trước những thay đổi của môi trường kinh doanh.

Việc quản trị tài chính linh hoạt đang khiến doanh nghiệp sản xuất của bạn gặp khó ở yếu tố nào? Chia sẻ với 1C Việt Nam TẠI ĐÂY.