Low-code là gì? Tìm hiểu về xu hướng low-code trong phát triển phần mềm

Trong bối cảnh nhu cầu chuyển đổi số ngày càng tăng, việc duy trì đội ngũ lập trình viên trình độ cao với chi phí đắt đỏ đôi khi trở thành rào cản cho sự tăng trưởng quy mô của doanh nghiệp. Đây cũng là lý do công nghệ low-code ngày càng được quan tâm như một giải pháp giúp rút ngắn thời gian phát triển ứng dụng và tối ưu nguồn lực.

Vậy low-code là gì? Công nghệ này hoạt động như thế nào và mang lại những lợi ích gì cho doanh nghiệp phát triển phần mềm? Hãy cùng 1C Việt Nam tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Low-code là gì?

Khái niệm

Low-code là phương pháp phát triển phần mềm giúp việc tạo ra ứng dụng trở nên nhanh và đơn giản hơn so với cách lập trình truyền thống.

Thông thường, để xây dựng một phần mềm, lập trình viên phải viết hàng nghìn dòng mã nguồn để tạo giao diện, xử lý dữ liệu và xây dựng các chức năng nghiệp vụ. Với low-code, phần lớn những thành phần này đã được nền tảng chuẩn bị sẵn. Nhà phát triển chỉ cần lựa chọn, kéo thả và cấu hình các thành phần phù hợp để tạo nên ứng dụng theo nhu cầu.

Ví dụ, thay vì phải tự viết mã để xây dựng một quy trình phê duyệt đơn hàng, người dùng có thể tạo quy trình này bằng cách kéo thả các bước như "Tạo đơn hàng", "Gửi phê duyệt", "Duyệt đơn" và "Hoàn tất" trên giao diện trực quan. Hệ thống sẽ tự động tạo ra phần lớn mã nguồn cần thiết phía sau.

Nhờ cách tiếp cận này, doanh nghiệp có thể phát triển và triển khai ứng dụng nhanh hơn, giảm khối lượng công việc lặp lại cho đội ngũ kỹ thuật, đồng thời vẫn có thể tùy chỉnh bằng mã nguồn khi cần xử lý các yêu cầu nghiệp vụ phức tạp.

Nói một cách đơn giản, low-code không thay thế việc lập trình mà giúp lập trình viên tạo ra phần mềm nhanh hơn bằng cách tận dụng các thành phần và chức năng có sẵn.

Nguyên lý hoạt động

Các nền tảng low-code hoạt động dựa trên việc đơn giản hóa quy trình phát triển phần mềm thông qua các công cụ trực quan và khả năng tái sử dụng tài nguyên có sẵn.

Trực quan hóa quy trình

Thay vì mô tả logic nghiệp vụ bằng hàng nghìn dòng mã lệnh, low-code cho phép chuyển đổi các quy trình phức tạp thành sơ đồ luồng (workflow) trực quan. Người dùng có thể dễ dàng thiết kế, chỉnh sửa và theo dõi luồng xử lý dữ liệu thông qua giao diện đồ họa, giúp giảm thiểu sai sót và tăng khả năng phối hợp giữa các bộ phận nghiệp vụ và kỹ thuật.

Tái sử dụng mã nguồn

Những chức năng phổ biến như quản lý dữ liệu, phê duyệt quy trình, báo cáo hay tích hợp hệ thống thường được đóng gói thành các module hoặc thành phần dựng sẵn. Thay vì phát triển lại từ đầu, đội ngũ kỹ thuật chỉ cần lựa chọn và kết nối các module này để xây dựng ứng dụng mới, từ đó tiết kiệm đáng kể thời gian và chi phí phát triển.

Tùy chỉnh linh hoạt

Một trong những quan niệm sai lầm phổ biến là low-code không đủ khả năng đáp ứng các yêu cầu nghiệp vụ phức tạp. Trên thực tế, nhiều nền tảng hiện đại cho phép lập trình viên bổ sung mã nguồn thủ công ở những phần cần tùy chỉnh chuyên sâu. Cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp cân bằng giữa tốc độ phát triển của low-code và sự linh hoạt của phương pháp lập trình truyền thống, đáp ứng hiệu quả các bài toán đặc thù trong thực tế.

Các thành phần cốt lõi của một nền tảng low-code

Để giúp việc phát triển ứng dụng trở nên nhanh chóng và đơn giản hơn, các nền tảng low-code thường được xây dựng từ nhiều công cụ hỗ trợ khác nhau. Mỗi thành phần đảm nhận một vai trò riêng, từ thiết kế giao diện, xây dựng chức năng cho đến kiểm thử và triển khai hệ thống.

Môi trường IDE trực quan

Môi trường phát triển tích hợp (IDE) là nơi người dùng thiết kế và xây dựng ứng dụng. Khác với các công cụ lập trình truyền thống yêu cầu viết nhiều mã nguồn, IDE của nền tảng low-code thường được thiết kế dưới dạng giao diện trực quan với các thao tác kéo – thả đơn giản.

Tại đây, nhà phát triển có thể tạo giao diện, xây dựng quy trình nghiệp vụ, cấu hình dữ liệu và kết nối các chức năng mà không cần phải viết lại mọi thứ từ đầu. Điều này giúp rút ngắn đáng kể thời gian phát triển và giảm độ phức tạp của dự án.

Thư viện thành phần và mẫu ứng dụng

Một trong những điểm mạnh của low-code là khả năng tái sử dụng các thành phần có sẵn. Các nền tảng thường cung cấp thư viện gồm giao diện, biểu mẫu, báo cáo, quy trình phê duyệt và nhiều chức năng phổ biến khác.

Ngoài ra, nhiều nền tảng còn cung cấp các mẫu ứng dụng dựng sẵn cho những nhu cầu thường gặp như quản lý khách hàng, quản lý nhân sự, quản lý kho hoặc quản lý công việc. Thay vì bắt đầu từ con số 0, doanh nghiệp có thể tùy chỉnh các mẫu này để phù hợp với quy trình vận hành thực tế.

Hệ thống tích hợp API và kết nối

Trong thực tế, một ứng dụng hiếm khi hoạt động độc lập. Doanh nghiệp thường cần kết nối phần mềm mới với các hệ thống đang sử dụng như ERP, CRM, phần mềm kế toán hoặc các dịch vụ bên thứ ba.

Vì vậy, nền tảng low-code thường được trang bị các công cụ tích hợp và kết nối dữ liệu thông qua API. Điều này giúp các hệ thống có thể trao đổi dữ liệu với nhau một cách tự động, giảm thao tác thủ công và hạn chế sai sót trong quá trình vận hành.

Công cụ kiểm thử và triển khai

Sau khi hoàn thiện ứng dụng, bước tiếp theo là kiểm tra và đưa hệ thống vào sử dụng. Các nền tảng low-code thường tích hợp sẵn công cụ kiểm thử giúp phát hiện lỗi và đánh giá hiệu suất trước khi triển khai.

Bên cạnh đó, quá trình triển khai cũng được tự động hóa ở nhiều công đoạn. Nhà phát triển có thể nhanh chóng xuất bản phiên bản mới, cập nhật tính năng hoặc mở rộng hệ thống mà không mất quá nhiều thời gian cho các thao tác kỹ thuật phức tạp.

Phân biệt low-code, no-code và code tay truyền thống

Mặc dù đều hướng đến mục tiêu xây dựng ứng dụng, mỗi phương pháp lại phù hợp với những nhu cầu và đối tượng sử dụng khác nhau.

No-code: Xây dựng ứng dụng mà không cần lập trình

No-code là phương pháp phát triển ứng dụng hoàn toàn dựa trên giao diện trực quan và các thành phần được xây dựng sẵn. Người dùng có thể tạo ứng dụng bằng cách kéo – thả, cấu hình và thiết lập quy trình mà không cần viết mã nguồn.

Ưu điểm lớn nhất của no-code là dễ sử dụng và triển khai nhanh. Tuy nhiên, khả năng tùy chỉnh thường bị giới hạn bởi các tính năng mà nền tảng cung cấp. Vì vậy, no-code phù hợp với các ứng dụng đơn giản hoặc những bài toán nghiệp vụ không quá phức tạp.

Low-code: Kết hợp giữa trực quan và lập trình

Low-code là bước phát triển tiếp theo của no-code. Bên cạnh các công cụ kéo - thả trực quan, nền tảng low-code vẫn cho phép lập trình viên viết thêm mã nguồn để mở rộng hoặc tùy chỉnh hệ thống khi cần thiết.

Điều này giúp doanh nghiệp vừa tận dụng được tốc độ phát triển nhanh của các công cụ trực quan, vừa đáp ứng được các yêu cầu nghiệp vụ đặc thù mà no-code khó xử lý. Chính vì vậy, low-code đang được nhiều công ty phần mềm và doanh nghiệp lựa chọn để xây dựng các ứng dụng có quy mô lớn hoặc yêu cầu tích hợp phức tạp.

Code tay truyền thống: Linh hoạt tối đa nhưng tốn nhiều nguồn lực

Lập trình truyền thống yêu cầu đội ngũ kỹ thuật xây dựng toàn bộ hệ thống bằng mã nguồn. Mọi thành phần từ giao diện, cơ sở dữ liệu đến logic nghiệp vụ đều được phát triển theo yêu cầu riêng của dự án.

Ưu điểm của phương pháp này là khả năng tùy biến gần như không giới hạn. Tuy nhiên, quá trình phát triển thường mất nhiều thời gian, chi phí và nguồn lực hơn so với low-code hoặc no-code.

Để có cái nhìn trực quan nhất về 3 hình thức code này bạn có thể tham khảo bảng so sánh sau.

Ưu và nhược điểm của low-code

Giống như bất kỳ công nghệ nào, low-code cũng có những điểm mạnh và hạn chế riêng. Việc hiểu rõ các ưu và nhược điểm sẽ giúp doanh nghiệp lựa chọn phương pháp phát triển phù hợp với mục tiêu và đặc thù dự án.

Ưu điểm

Nhiều doanh nghiệp lựa chọn low-code gì những ưu điểm sau đây:

• Tăng tốc độ đưa sản phẩm ra thị trường: Một trong những lợi ích lớn nhất của low-code là khả năng rút ngắn đáng kể thời gian phát triển phần mềm. Thay vì phải xây dựng mọi chức năng từ đầu, đội ngũ kỹ thuật có thể tận dụng các thành phần và quy trình có sẵn để nhanh chóng tạo ra sản phẩm hoàn chỉnh. Nhờ đó, doanh nghiệp có thể kiểm thử ý tưởng, triển khai dự án mới và đáp ứng nhu cầu khách hàng nhanh hơn so với phương pháp lập trình truyền thống.
• Giảm chi phí nguồn lực: Low-code giúp giảm khối lượng công việc lặp lại trong quá trình phát triển phần mềm. Các lập trình viên không còn phải dành quá nhiều thời gian cho những chức năng cơ bản mà có thể tập trung vào các bài toán nghiệp vụ và tính năng mang lại giá trị cao hơn. Điều này giúp doanh nghiệp tối ưu hiệu suất đội ngũ kỹ thuật, giảm chi phí phát triển và tận dụng nguồn lực hiệu quả hơn.
• Dễ dàng thay đổi và thích ứng: Trong môi trường kinh doanh liên tục thay đổi, các yêu cầu về sản phẩm và quy trình nghiệp vụ cũng thường xuyên được cập nhật. Với low-code, việc chỉnh sửa giao diện, quy trình hoặc chức năng của ứng dụng trở nên nhanh chóng hơn nhờ các công cụ trực quan và khả năng cấu hình linh hoạt.
• Khả năng tích hợp mạnh mẽ: Các nền tảng low-code hiện đại thường được thiết kế để kết nối với nhiều hệ thống khác nhau thông qua API và các bộ kết nối có sẵn. Nhờ đó, doanh nghiệp có thể dễ dàng tích hợp ứng dụng mới với ERP, CRM, phần mềm kế toán hoặc các dịch vụ bên thứ ba, tạo nên hệ sinh thái dữ liệu đồng bộ và liền mạch hơn.

Nhược điểm

Ngoài những ưu điểm vượt trội cho doanh nghiệp, low-code cũng còn tồn tại một số hạn chế như:

• Tính phụ thuộc: Khi xây dựng ứng dụng trên một nền tảng low-code, doanh nghiệp sẽ phụ thuộc nhất định vào công nghệ và hệ sinh thái của nhà cung cấp. Trong một số trường hợp, việc chuyển đổi sang nền tảng khác có thể mất nhiều thời gian và chi phí do sự khác biệt về kiến trúc hoặc cách thức vận hành.
• Hạn chế trong các yêu cầu tùy biến cực kỳ phức tạp: Mặc dù cho phép mở rộng bằng mã nguồn, low-code vẫn có những giới hạn nhất định khi phải xử lý các bài toán đòi hỏi can thiệp quá sâu vào kiến trúc hệ thống hoặc xây dựng những tính năng đặc thù hoàn toàn mới.
• Vấn đề bảo mật: Mức độ an toàn của ứng dụng không chỉ phụ thuộc vào doanh nghiệp mà còn phụ thuộc vào chất lượng của nền tảng low-code được sử dụng. Nếu nền tảng không đáp ứng các tiêu chuẩn bảo mật quốc tế hoặc thiếu cơ chế kiểm soát dữ liệu chặt chẽ, doanh nghiệp có thể đối mặt với các rủi ro về an toàn thông tin. Do đó, khi lựa chọn nền tảng low-code, doanh nghiệp cần đánh giá kỹ các yếu tố như bảo mật, khả năng quản trị dữ liệu, quyền truy cập và chính sách hỗ trợ từ nhà cung cấp.

Xu hướng và tương lai của low-code trong kỷ nguyên số

Trong bối cảnh doanh nghiệp ngày càng đẩy mạnh chuyển đổi số, nhu cầu phát triển phần mềm nhanh hơn, linh hoạt hơn và tiết kiệm nguồn lực hơn đang trở thành ưu tiên hàng đầu. Đây cũng là lý do low-code được nhiều chuyên gia đánh giá là một trong những xu hướng quan trọng định hình tương lai của ngành phát triển phần mềm.

• Low-code đang dần trở thành tiêu chuẩn mới trong phát triển phần mềm doanh nghiệp

Low-code giúp rút ngắn khoảng cách giữa ý tưởng và sản phẩm thực tế thông qua các công cụ trực quan, thư viện chức năng dựng sẵn và khả năng tùy chỉnh linh hoạt. Nhờ đó, doanh nghiệp có thể triển khai ứng dụng nhanh hơn mà vẫn đáp ứng được các yêu cầu nghiệp vụ đặc thù.

Thay vì thay thế hoàn toàn lập trình truyền thống, low-code đang trở thành một phương pháp phát triển mới giúp doanh nghiệp cân bằng giữa tốc độ, chi phí và khả năng mở rộng hệ thống.

• AI sẽ thúc đẩy sự phát triển của low-code

Sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra một giai đoạn mới cho các nền tảng low-code. Thay vì chỉ hỗ trợ kéo - thả và cấu hình chức năng, các nền tảng thế hệ mới có thể sử dụng AI để tự động đề xuất quy trình nghiệp vụ, tạo giao diện người dùng hoặc sinh mã nguồn cho những tác vụ phổ biến.

Điều này giúp giảm thêm khối lượng công việc thủ công của đội ngũ phát triển, đồng thời tăng tốc quá trình xây dựng và hoàn thiện ứng dụng. Trong tương lai, việc phát triển phần mềm có thể trở nên đơn giản hơn khi AI đóng vai trò như một trợ lý kỹ thuật hỗ trợ lập trình viên trong từng giai đoạn của dự án.

• Xu hướng phát triển dựa trên nền tảng thay vì xây dựng từ đầu

Nhiều doanh nghiệp và công ty phát triển phần mềm đang chuyển dịch từ mô hình xây dựng mọi thứ từ đầu sang tận dụng các nền tảng phát triển có sẵn. Cách tiếp cận này giúp giảm thời gian triển khai, kế thừa các tiêu chuẩn bảo mật đã được kiểm chứng và tận dụng khả năng mở rộng của nền tảng.

Thay vì dành nguồn lực cho những chức năng cơ bản lặp đi lặp lại, đội ngũ kỹ thuật có thể tập trung vào việc phát triển các giá trị khác biệt và các bài toán nghiệp vụ đặc thù cho khách hàng. Đây được xem là hướng đi giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh yêu cầu chuyển đổi số ngày càng tăng.

Một số câu hỏi thường gặp về low-code

Lập trình low-code có an toàn không?

Có. Mức độ an toàn của ứng dụng phụ thuộc phần lớn vào nền tảng low-code mà doanh nghiệp lựa chọn. Các nền tảng uy tín thường được trang bị các cơ chế bảo mật như phân quyền người dùng, mã hóa dữ liệu, kiểm soát truy cập và ghi nhận lịch sử hoạt động. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn cần đánh giá kỹ các tiêu chuẩn bảo mật, khả năng quản trị dữ liệu và chính sách hỗ trợ của nhà cung cấp trước khi triển khai cho các hệ thống quan trọng.

Low-code có thay thế lập trình viên truyền thống không?

Không. Low-code không được tạo ra để thay thế lập trình viên hay loại bỏ hoàn toàn phương pháp lập trình truyền thống (Pro-code). Mục tiêu của Low-code là giúp đội ngũ phát triển làm việc hiệu quả hơn bằng cách giảm bớt thời gian xây dựng các chức năng tiêu chuẩn và lặp đi lặp lại.

Đối với các ứng dụng đơn giản, Low-code có thể giúp rút ngắn đáng kể thời gian triển khai. Tuy nhiên, với những hệ thống quản trị doanh nghiệp như ERP, CRM hoặc quản lý sản xuất, doanh nghiệp thường vẫn cần đến Pro-code để xây dựng các thuật toán xử lý phức tạp, tùy chỉnh quy trình nghiệp vụ và tích hợp với các hệ thống khác.

Vì vậy, xu hướng hiện nay không phải là lựa chọn giữa Low-code và Pro-code, mà là kết hợp cả hai phương pháp để vừa tăng tốc phát triển vừa đảm bảo khả năng tùy biến và mở rộng trong dài hạn

Có thể tùy chỉnh sâu trên nền tảng low-code không?

Có. Hầu hết các nền tảng low-code hiện đại đều cho phép mở rộng bằng mã nguồn khi cần thiết. Doanh nghiệp có thể tận dụng các công cụ kéo – thả để xây dựng nhanh các chức năng phổ biến, đồng thời bổ sung lập trình tùy chỉnh cho những yêu cầu nghiệp vụ đặc thù hoặc các quy trình phức tạp.

Chi phí đầu tư ban đầu có cao không?

Chi phí triển khai low-code phụ thuộc vào quy mô dự án, số lượng người dùng và nền tảng được lựa chọn. Tuy nhiên, xét về tổng thể, low-code thường giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí phát triển nhờ rút ngắn thời gian triển khai và giảm khối lượng công việc lập trình.

1C:Enterprise - Nền tảng ERP Low-code đáp ứng mọi yêu cầu cho doanh nghiệp Việt

1C là nền tảng quản trị doanh nghiệp được phát triển bởi 1C Company – một trong những nhà cung cấp phần mềm doanh nghiệp hàng đầu thế giới với hàng triệu người dùng tại hơn 100 quốc gia.

Khác với nhiều nền tảng low-code thuần túy, 1C được phát triển theo hướng kết hợp giữa Low-code và Pro-code. Nền tảng cung cấp sẵn các thành phần nghiệp vụ giúp doanh nghiệp phát triển và triển khai ứng dụng nhanh chóng, đồng thời cho phép lập trình viên can thiệp sâu vào logic nghiệp vụ để đáp ứng những yêu cầu đặc thù và phức tạp. Nhờ đó, doanh nghiệp vừa có thể rút ngắn thời gian triển khai hệ thống, vừa đảm bảo khả năng tùy biến và mở rộng trong dài hạn.

Một số điểm nổi bật của phần mềm có thể kể đến như:

• Phát triển nhanh theo phương pháp low-code: Đội ngũ kỹ thuật có thể xây dựng ứng dụng bằng các thành phần nghiệp vụ có sẵn thay vì lập trình mọi thứ từ đầu, giúp rút ngắn thời gian triển khai dự án đáng kể.
• Kết hợp Low-code và Pro-code trên cùng một nền tảng: Bên cạnh các công cụ giúp phát triển nhanh theo phương pháp low-code, 1C:Enterprise còn cho phép lập trình viên xây dựng và tùy chỉnh logic nghiệp vụ bằng mã nguồn. Điều này giúp doanh nghiệp xử lý các bài toán đặc thù như tính giá thành sản xuất, quản lý tồn kho nhiều cấp, quy trình phê duyệt phức tạp hoặc các yêu cầu riêng theo từng ngành nghề.
• Kho module nghiệp vụ phong phú: Nền tảng cung cấp sẵn nhiều thành phần cho nghiệp vụ quản lý sản xuất, kho vận, tài chính, kế toán, nhân sự và các hoạt động doanh nghiệp khác. Điều này giúp giảm đáng kể khối lượng phát triển và kiểm thử.
• Khả năng tích hợp mở: Dễ dàng kết nối với các hệ thống ERP, CRM, thương mại điện tử, ngân hàng, hóa đơn điện tử và các ứng dụng bên thứ ba thông qua API và các giao thức tích hợp tiêu chuẩn.
• Mở rộng linh hoạt theo sự phát triển của doanh nghiệp: 1C được xây dựng trên kiến trúc có khả năng mở rộng cao, hỗ trợ triển khai On-premise, Cloud hoặc SaaS, phù hợp từ doanh nghiệp vừa đến các tập đoàn quy mô lớn.

Sự kết hợp giữa low-code, khả năng tùy biến linh hoạt giúp 1C Enterprise trở thành lựa chọn phù hợp cho các doanh nghiệp Việt Nam đang tìm kiếm một giải pháp quản trị doanh nghiệp toàn diện trong hành trình chuyển đổi số. Liên hệ ngay với đội ngũ 1C Vietnam để được tư vấn chi tiết và cụ thể hơn nhé!

Kết luận

Low-code đang mở ra hướng tiếp cận mới trong phát triển phần mềm, giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian triển khai, tối ưu nguồn lực và nâng cao khả năng thích ứng với sự thay đổi của thị trường. Với sự phát triển của AI và các nền tảng công nghệ hiện đại, low-code được kỳ vọng sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong quá trình chuyển đổi số và đổi mới hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp