[Hướng dẫn] 5 cách kiểm tra báo cáo tài chính đơn giản & nhanh chóng 2026

Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn bạn 5 cách kiểm tra báo cáo tài chính nhanh, dễ áp dụng nhưng cực kỳ hiệu quả, thường được các kế toán trưởng và chuyên gia tài chính sử dụng trước khi nộp báo cáo.

Báo cáo tài chính là thước đo phản ánh sức khỏe doanh nghiệp, tình hình tài chính, khả năng sinh lời và mức độ tuân thủ pháp luật về kế toán – thuế. Tuy nhiên, trên thực tế, không ít doanh nghiệp lập báo cáo tài chính xong nhưng chưa thực sự kiểm tra lại tính chính xác và hợp lý của số liệu.

1.Thời hạn nộp Báo cáo tài chính của doanh nghiệp 

Trước khi đi sâu vào cách kiểm tra báo cáo tài chính, doanh nghiệp cần nắm rõ thời hạn nộp báo cáo để chủ động soát xét và điều chỉnh kịp thời.

Đối với doanh nghiệp nhà nước: 

• Doanh nghiệp phải nộp báo cáo tài chính chậm nhất 30 ngày kể từ thời điểm kết thúc kỳ kế toán năm, công ty mẹ, công ty nhà nước chậm nhất là 90 ngày. 
• Doanh nghiệp trực thuộc tổng công ty nhà nước nộp báo cáo tài chính công ty mẹ.

Đối với các loại doanh nghiệp khác:

• Doanh nghiệp tư nhân và công ty hợp danh có trách nhiệm nộp Báo cáo tài chính năm chậm nhất trong vòng 30 ngày kể từ ngày kết thúc kỳ kế toán năm.
• Các loại hình doanh nghiệp còn lại phải nộp Báo cáo tài chính năm chậm nhất trong vòng 90 ngày kể từ ngày kết thúc kỳ kế toán năm.
• Đơn vị kế toán trực thuộc có nghĩa vụ lập và gửi Báo cáo tài chính năm cho đơn vị kế toán cấp trên theo thời hạn do đơn vị cấp trên quy định, bảo đảm phục vụ cho việc tổng hợp và lập báo cáo tài chính hợp nhất.

Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa

• Doanh nghiệp nhỏ và vừa phải lập và gửi Báo cáo tài chính năm chậm nhất trong vòng 90 ngày kể từ ngày kết thúc năm tài chính cho các cơ quan quản lý có liên quan theo đúng quy định của pháp luật về kế toán và thuế.

2.Cách kiểm tra báo cáo tài chính phổ biến 

2.1. Kiểm tra tính cân đối và khớp số liệu giữa các báo cáo 

Trong các cách kiểm tra báo cáo tài chính, việc kiểm tra tính cân đối và nhất quán giữa các báo cáo là bước nền tảng bắt buộc. Một bộ báo cáo tài chính được lập đúng phải đảm bảo số liệu liên thông và logic giữa các biểu mẫu.

Cụ thể, cần kiểm tra:

• Bảng cân đối kế toán (Báo cáo tình hình tài chính): Tổng Tài sản phải bằng tuyệt đối Tổng Nguồn vốn. Bất kỳ chênh lệch nào cũng cho thấy báo cáo tài chính đang có sai sót nghiêm trọng.
• Mối quan hệ giữa Bảng cân đối kế toán và Báo cáo kết quả kinh doanh: Chỉ tiêu Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối trên Bảng cân đối phải khớp với kết quả lãi/lỗ sau thuế, sau khi đã điều chỉnh các quỹ và phân phối lợi nhuận.
• Mối quan hệ giữa Bảng cân đối kế toán và Báo cáo lưu chuyển tiền tệ: Số dư Tiền và các khoản tương đương tiền cuối kỳ phải thống nhất trên cả hai báo cáo. Nếu không khớp, rất có thể doanh nghiệp đang phân loại sai các luồng tiền.

2.2. Đối chiếu số liệu thuế và sổ cái 

Sai lệch số liệu thuế là lỗi phổ biến và cũng là lỗi dễ bị cơ quan thuế kiểm tra nhất khi rà soát báo cáo tài chính.

Khi áp dụng cách kiểm tra báo cáo tài chính, cần đặc biệt lưu ý:

• Thuế giá trị gia tăng (GTGT): Số dư các tài khoản thuế phải khớp với chỉ tiêu trên tờ khai thuế GTGT kỳ cuối năm. Trường hợp có chênh lệch, doanh nghiệp phải có bảng giải trình rõ ràng.
• Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN): Rà soát các khoản chi phí không được trừ và đối chiếu số thuế TNDN tạm nộp trong năm. Việc tạm nộp thấp so với quyết toán có thể phát sinh tiền chậm nộp.
• Thuế thu nhập cá nhân (TNCN): Tổng chi phí lương trên sổ kế toán cần phù hợp với tổng thu nhập chịu thuế trên hồ sơ quyết toán TNCN năm.

2.3. Kiểm tra công nợ và hàng tồn kho

Công nợ và hàng tồn kho là hai nhóm chỉ tiêu dễ phát sinh sai sót về thời điểm ghi nhận và giá trị, ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận.

• Công nợ phải thu, phải trả: Cần đối chiếu đầy đủ với các khách hàng và nhà cung cấp trọng yếu. Đặc biệt lưu ý các khoản công nợ quá hạn để đánh giá khả năng thu hồi và trích lập dự phòng theo quy định.
   
• Hàng tồn kho: Giá trị tồn kho trên sổ sách phải phù hợp với kết quả kiểm kê thực tế. Ngoài ra, cần rà soát các trường hợp âm kho trong năm và đánh giá khả năng giảm giá trị hàng tồn kho.

Đây là bước quan trọng trong cách kiểm tra báo cáo tài chính nhằm đảm bảo tài sản được phản ánh đúng giá trị thực.

2.4. Kiểm tra các bút toán phân bổ và kết chuyển cuối kỳ

Nhiều sai sót báo cáo tài chính xuất phát từ việc bỏ sót hoặc thực hiện chưa đầy đủ các bút toán định kỳ.

Cần kiểm tra kỹ:

• Khấu hao và phân bổ chi phí: Đảm bảo thời gian và phương pháp khấu hao, phân bổ phù hợp với quy định hiện hành.
• Kết chuyển doanh thu và chi phí: Các tài khoản doanh thu, chi phí phải được kết chuyển hết về kết quả kinh doanh, không còn số dư cuối kỳ.
• Chi phí lương và bảo hiểm: Rà soát việc trích trước chi phí lương và đối chiếu số dư bảo hiểm với thông báo của cơ quan quản lý. 

2.5. Phân tích biến động và các chỉ số tài chính quan trọng 

Trước khi hoàn tất báo cáo, một cách kiểm tra báo cáo tài chính hiệu quả là phân tích biến động và đặt mình vào góc nhìn của cơ quan kiểm tra. Cần tập trung vào:

• Biến động doanh thu và giá vốn: Sự thay đổi bất thường giữa các kỳ cần có nguyên nhân hợp lý và hồ sơ giải trình.

• Tỷ suất lợi nhuận gộp: So sánh với các kỳ trước và mặt bằng chung của ngành để đánh giá mức độ hợp lý.

• Dòng tiền từ hoạt động kinh doanh: Trường hợp lợi nhuận kế toán cao nhưng dòng tiền âm kéo dài là dấu hiệu rủi ro về khả năng thu hồi vốn.

3.Lập báo cáo tài chính nhanh chóng, chính xác trên 1C:Finance & Accounting

1C:Finance & Accounting là giải pháp phần mềm tài chính – kế toán đa năng, được thiết kế nhằm tự động hóa toàn diện công tác kế toán quản trị và kế toán thuế cho doanh nghiệp.

Phần mềm cho phép doanh nghiệp lập báo cáo tài chính tự động theo đúng chuẩn Thông tư 200 và Thông tư 99, đảm bảo số liệu nhất quán, chính xác và tuân thủ quy định pháp lý hiện hành.

Ưu điểm nổi nổi bật của 1C:Finance & Accounting:  

• Kế toán đa doanh nghiệp trên cùng một cơ sở dữ liệu: Giúp doanh nghiệp quản lý đồng thời nhiều đơn vị, chi nhánh hoặc công ty con một cách tập trung, tiết kiệm thời gian và nguồn lực.

• Hệ thống báo cáo linh hoạt: Doanh nghiệp có thể tự động tùy chính báo cáo theo yêu cầu riêng biệt, lên các báo cáo hợp cộng, hợp nhất cho công ty mẹ, tập đoàn. 
• Tích hợp linh hoạt với các phần mềm đặc thù:  Đối với doanh nghiệp đang sử dụng hệ thống nghiệp vụ riêng (ERP, bán hàng, sản xuất…), 1C:Finance & Accounting có khả năng tích hợp và tự động lấy số liệu kế toán liên quan. 

Nắm vững cách kiểm tra báo cáo tài chính giúp doanh nghiệp kiểm soát số liệu, tuân thủ quy định và hạn chế rủi ro về thuế. Tuy nhiên, để việc kiểm tra và lập báo cáo tài chính diễn ra nhanh chóng, chính xác và nhất quán, doanh nghiệp cần một nền tảng công nghệ đủ mạnh thay vì xử lý thủ công. 1C:Finance & Accounting là giải pháp giúp tự động hóa lập và kiểm tra báo cáo tài chính theo đúng chuẩn, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao hiệu quả quản trị và sẵn sàng cho các giai đoạn phát triển tiếp theo. Để lại thông tin để nhận tư vấn sớm nhất giải pháp 1C:Finance & Accounting.